در سرمای زمستان، خودرو بیشتر شبیه یک موجود زنده می‌شود که اگر یکی از اندام‌هایش درست کار نکند، کل سیستم به دردسر می‌افتد. افت دما فقط هوا را سرد نمی‌کند؛ واکنش‌های شیمیایی را کند می‌کند، سیالات را غلیظ‌تر می‌سازد و قطعاتی را که تا دیروز بی‌دردسر کار می‌کردند، ناگهان به نقطه ضعف تبدیل می‌کند. شناخت قطعاتی که در سرما زودتر از کار می‌افتند، هم جلوی هزینه‌های ناگهانی را می‌گیرد و هم از صبح‌های یخ‌زده و استارت نخوردن خودرو جلوگیری می‌کند.

باتری خودرو؛ اولین قربانی سرما
باتری بیش از هر قطعه دیگری از سرما ضربه می‌خورد. دمای پایین باعث کاهش سرعت واکنش شیمیایی داخل باتری می‌شود و توان ذخیره‌سازی و انتقال برق افت می‌کند. باتری‌ای که در تابستان به‌زور جواب می‌داد، در زمستان معمولاً تسلیم می‌شود. نشانه‌هایش روشن است؛ استارت سنگین، کم‌نور شدن چراغ‌ها و گاهی خاموشی کامل خودرو. باتری‌های ضعیف یا قدیمی در هوای سرد تقریباً شانسی برای بقا ندارند.

استارت و دینام؛ زیر فشار مضاعف
در سرما، موتور برای روشن شدن به نیروی بیشتری نیاز دارد و این فشار مستقیم به استارت منتقل می‌شود. اگر زغال‌ها یا اتصالات استارت نیمه‌جان باشند، اولین صبح سرد همه‌چیز را لو می‌دهد. از طرف دیگر دینام هم باید برق بیشتری تولید کند تا هم باتری شارژ شود و هم مصرف‌کننده‌هایی مثل بخاری، گرم‌کن شیشه و چراغ‌ها را تغذیه کند. هر ایراد کوچک در دینام، در زمستان بزرگ‌تر دیده می‌شود.

سیستم سوخت‌رسانی؛ وقتی بنزین و گاز قهر می‌کنند
در هوای سرد، بخار شدن سوخت سخت‌تر انجام می‌شود. انژکتورها اگر کثیف باشند یا فشار پمپ بنزین کمی افت کرده باشد، موتور بد روشن می‌شود یا لرزش دارد. در خودروهای دوگانه‌سوز، رگلاتور و شیرهای گاز در سرما حساس‌ترند و دیر سوئیچ شدن یا خاموشی ناگهانی کاملاً رایج است.

روغن موتور و گیربکس؛ غلیظ‌تر از همیشه

روغن در سرما سفت‌تر می‌شود و تا زمانی که به دمای کاری برسد، روانکاری ایده‌آل انجام نمی‌دهد. روغن نامناسب یا تعویض‌نشده می‌تواند باعث صدای غیرعادی موتور، سفت جا رفتن دنده‌ها و حتی افزایش استهلاک قطعات داخلی شود. در زمستان، انتخاب ویسکوزیته مناسب روغن اهمیت دوچندان دارد.

سیستم خنک‌کننده و ترموستات؛ دشمن پنهان گرما
شاید عجیب به نظر برسد، اما در زمستان هم سیستم خنک‌کننده می‌تواند دردسرساز شود. ترموستاتی که درست عمل نکند، یا موتور را بیش از حد سرد نگه می‌دارد یا باعث نوسان دما می‌شود. نتیجه‌اش بخاری ضعیف، مصرف سوخت بالا و فشار به موتور است. شلنگ‌ها و اتصالات قدیمی هم در سرما خشک‌تر و شکننده‌تر می‌شوند و احتمال نشتی بالا می‌رود.

سیستم بخاری و شیر بخاری؛ گرمایی که نمی‌رسد
در فصل سرما، بخاری خودرو از یک آپشن ساده به یک ضرورت تبدیل می‌شود. خرابی شیر بخاری، گرفتگی رادیاتور بخاری یا هوا گرفتن سیستم باعث می‌شود گرما به کابین نرسد. خیلی از این ایرادها دقیقاً در روزهای سرد خودش را نشان می‌دهد، چون فشار استفاده از بخاری بالا می‌رود.

لاستیک‌ها و قطعات لاستیکی؛ شکننده‌تر از قبل
سرما دشمن لاستیک است. تایرها در دمای پایین سفت می‌شوند و چسبندگی‌شان کاهش می‌یابد. علاوه بر آن، گردگیرها، شلنگ‌ها و بوش‌های لاستیکی در سرما ترک می‌خورند یا خاصیت انعطاف‌پذیری‌شان را از دست می‌دهند. این فرسودگی شاید ناگهانی دیده نشود، اما به‌مرور هزینه‌ساز می‌شود.

برف‌پاک‌کن و شیشه‌شوی؛ قطعات ساده اما حیاتی
تیغه‌های برف‌پاک‌کن در سرما خشک و بی‌جان می‌شوند و خوب شیشه را تمیز نمی‌کنند. مخزن شیشه‌شوی اگر از مایع ضدیخ مخصوص استفاده نکند، ممکن است یخ بزند و پمپ شیشه‌شوی را از کار بیندازد. این قطعات ساده، در دید راننده نقش حیاتی دارند و خرابی‌شان خطرناک است.

سنسورها و اتصالات برقی؛ اختلال‌های خاموش

رطوبت، سرما و اختلاف دما می‌تواند به سوکت‌ها و سنسورها آسیب بزند. سنسور دمای آب، سنسور اکسیژن یا اتصالات ضعیف در زمستان خطاهای بیشتری ایجاد می‌کنند. چراغ چک‌هایی که بی‌دلیل روشن می‌شوند، اغلب ریشه در همین شرایط دارند.

چطور از خرابی قطعات در زمستان جلوگیری کنیم؟
بازدید باتری قبل از شروع سرما، استفاده از روغن مناسب فصل، بررسی سیستم خنک‌کننده و بخاری، تعویض تیغه‌های برف‌پاک‌کن و چک کردن مایعات، ساده‌ترین اما مؤثرترین راهکارها هستند. زمستان فصل غافلگیری نیست، اگر خودرو از قبل آماده شده باشد.

شناخت قطعاتی که در سرما زودتر از کار می‌افتند، یعنی یک قدم جلوتر از خرابی حرکت کردن. خودرویی که برای زمستان آماده باشد، نه‌تنها دردسر کمتری دارد، بلکه عمر مفید قطعاتش هم بیشتر می‌شود و رانندگی در هوای سرد را به تجربه‌ای امن‌تر و آرام‌تر تبدیل می‌کند.